logo

Osteoporoz

Osteoporoz

 

Osteoporoz kemiklerin "kütlece azalması" demektir; osteo (kemik) ile poroz (delikli) kelimelerinin birleşmesinden oluşur. Halk arasında ise osteoporoz, "kemik erimesi" olarak geçer. kemiklerdeki erimeyi, daha doğru bir ifade ile de kemik doku yoğunluğundaki azalmayı tarif eder.

 

 

 

Kemiğe direncini veren maddelerin özellikle de kalsiyumun kemikten uzaklaşması ile osteoporoz oluşur. Kemik azalmasının şiddeti arttıkça kemik kırılganlığı da artmaktadır. Osteoporozdan etkilenen insanların %80'i kadınlardır. Fiziksel aktivitenin yetersizliği kas kemik ve kıkırdak dokuların yapım faaliyetlerinin yavaşlamasına sebebiyet verir. Vücut sürekli bir yapım ve yıkım döngüsü içerisindedir. Dokulara yükleme yapıldığı taktirde dokular kütlesini ve sağlamlığını arttırma yönünde yapım faaliyetini aktive eder. Bu sebeple osteoporotik hastalarda fiziksel aktivite büyük önem kazanır.

 

 

 

Endüstriyel ülkelerde ise 40 yaş üstü her 3 kadından 1’inde, 40 yaş üstü her 5 erkekten 1’inde osteoporoz görülmektedir. İlkel toplumlar hayatlarını daha çok fiziksel aktivite yaparak geçirdikleri için osteoporoz çok nadir görülmektedir.

 

 

 

Kemik Erimesini Hızlandıran Faktörler:

 

 

 

Genetik faktörler: Bazı ailelerde genetik olarak kemik kaybı hızlıdır. Annesinde kemik azalması olan kadında risk fazladır. Ayrıca genetik bazı hastalıklarda da kemik kaybı normalin üstünde olabilir.

 

 

 

Fiziksel aktivite: Uzun süre kısıtlı fiziksel aktivite gösterenlerde kemik kaybının azaldığı iyi bilinmektedir. Aynı şekilde erken yaşlardan itibaren spor yapanların kemik kütleleri yapmayanlara göre oldukça iyidir. Bu nedenle menopozda egzersizin önemi büyüktür.

 

 

 

Sigara: Sigara içenlerde kemik kaybı daha hızlıdır. Sigara kemiklerinizin en büyük düşmanlarından birisidir.

 

 

 

Bazı Sistemik Hastalıklar: Tiroid, böbrek üstü bezi ve hipofiz ile ilgili bir takım hastalıklarda da kemiklerdeki eksilme normalden fazla olabilir.

 

 

 

Gebelik ve Emzirme: Gebelik ve emzirme de kemiklerde bir miktar azalmaya yol açabilse de bu etki geri dönüşümlüdür, yani bu süreçler bittikten sonra kemiklerdeki kazanç yeniden başlar.

 

 

 

Menopoz ve Yaşlılık: Menopoz ve yaşlılıkta pek çok sebepten ötürü kemiklerdeki kayıp hızlanmıştır.

 

 

 

Hiperprolaktinemi: Beyindeki hipofiz bezinden salgılanan ve "süt hormonu" olarak bilinen "prolaktin"in değişik nedenlerden dolayı normalden fazla salgılanarak kandaki miktarının artışını ifade eden bu durumda da Osteoporos süreci hızlanmaktadır.

 

 

 

İlaç Kullanımı: Bazı tıbbi zorunluluklar nedeni ile heparin, kortizon gibi ilaç kullanan kişilerde kemik erimesi daha çabuk ve erken olarak ortaya çıkabilmektedir.

 

 

 

Osteoporotik hastaların tedavisinde genellikle ilaç olarak D vitamini ve kalsiyum takviyesi kullanılır.

Bunların dışında:
· Diyet
· Kemik sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek gıda, alışkanlıklar ve ilaçlardan uzak durma
· Fiziksel aktivitenin desteklenmesi (yaşa göre egzersiz)
· Düşmelerin önlenmesi
· Mimari engellerin giderilmesi
· Kalça koruyucular, görme muayenesi, denge ve kuvvetlendirme egzersizleri
· Hasta eğitimi, güneş ışığı
· Akut ve kronik ağrının tedavisi önem taşımaktadır.

 

 

 

Osteoporozda fizik tedavinin katkısı büyüktür. Osteoporoz sebebiyle oluşan akut ve kronik ağrının giderilmesinde, denge ve kuvvetlendirme egzersizlerinin planlanıp hastaya uygun egzersiz programının oluşturulmasında önemli rol oynar.

 

 

 

Fzt. Ali Emre Altay

 

 

15.06.2021
Kemik Erimesi Kemik Erimesi Kemik Erimesi